VersSpreken
Van Joost Baars
Ga met je muis over de titel van een podcast en druk op Afspelen om ernaar te luisteren. Open iTunes om podcasts te downloaden en je erop te abonneren.
Omschrijving podcast
VersSpreken is een podcast over en met poëzie. In VersSpreken praten vier lezers over één enkel gedicht. Tijdens het gesprek - een close reading met een open blik - wordt niet naar één punt toe geredeneerd, maar worden ideeën en leesingangen uitgewisseld om zo de leesmogelijkheden van het gedicht te verkennen én hopelijk te vergroten. En er klinkt altijd poëzie. Alle gesprekken in VersSpreken worden voorafgegaan door een voordracht van de besproken dichter zelf – soms uit geluidsarchieven, maar vaak ook uit opnames die speciaal voor dit programma gemaakt worden. VersSpreken wordt geproduceerd, en afwisselend gepresenteerd door Joost Baars en Matthijs Ponte. In december 2010 werd VersSpreken bekroond als Nederlandse winnaar in de European Podcast Awards, in de categorie non-profit.
| Naam | Omschrijving | Releasedatum | Prijs | ||
|---|---|---|---|---|---|
|
1 |
Een gebroken rode draad (VersSpreken #10) | De tiende aflevering van VersSpreken werd opgenomen voor een live publiek in de bibliotheek van Amstelveen. Onderwerp: een gedicht van Lucebert (zie onder). Meer dan ooit was het zoeken en zwoegen voor de VersSprekers, ditmaal Krijn Peter Hesselink, Hélène Gelèns, Joost Baars en Matthijs Ponte. Veel vragen werden opgeworpen, veel antwoorden gegeven ook, maar naar het antwoord op die ene grote vraag bleef het reiken. Maar zoals het live publiek bijsprong, zo kunt u natuurlijk ook de lege plekken in de conversatie helpen invullen. Reageer, via VersSpreken.nl of Ooteoote.nl, als u iets meer of beter weet! ------------ er is een mooie rode draad gebroken in de ochtend er is de grond vochtig een kind slapend tussen woedbijt er is een vrouw bij vrienden blijven slapen er is een scheerstoel in de hemel opgenomen er is een kamer ademloos gaan lopen er is een kamer radeloos een leeg gelopen er is een koker opgestaan met ledematen er is een open oven hevig gaan bloeden ik ben niet verzekerd ik ben bij gebleven ik ben op de doffe lucht van achtervolgers langzaam uitgegleden uit mijn eigen adem hijgt zijn zeilen zijn zeezeilen zagen de wind de wind valt om om en om ( au ) er is een mooie rode draad gebroken in de ochtend - Lucebert | 30-1-12 | Gratis | Bekijk in iTunes |
|
2 |
Hoeveel weten we wel niet, en van wie? (VersSpreken #9) | Hoeveel valt er te weten van God? Hoe openbaart Hij zich? Is Zijn onkenbaarheid de hoogste kennis die er over Hem te bezitten valt? Kun je met die kennis pochen? En wat kunnen niet-Christenen met die kennis? Deze en andere vragen komen aan bod in de extra lange aflevering van VersSpreken over een gedicht van Willem Jan Otten uit zijn bundel Gerichte gedichten, die in 2011 bij Uitgeverij Van Oorschot verscheen. Het gedicht staat onderaan deze post te lezen. Het werd een zeer uitvoerig gesprek tussen VersSprekers Hélène Gelèns, Marianne Kalsbeek, Matthijs Ponte en Joost Baars. De theologie komt (natuurlijk) aan bod, maar ook Victor Kossakovsky, Martinus Nijhoff, Odysseus, Angelus Silesius, Augustinus en Jean-Paul Sartre passeren de revue. En het bidden, want is het gedicht wel een gebed? KommaPunten zijn er over Victor Kossakovsky's film Svyato (hier helaas slechts in ultrakorte samenvatting en zonder geluid te zien), Czesław Miłosz' Verzamelde gedichten, literair internettijdschrift Narrative, uitgeverij Eloisa Cartonera, en de podcast Literaturfest. Veel plezier bij het luisteren naar VersSpreken #9! -------------------------- Hoeveel weet ik van u Zoveel als het zoontje dat ligt in het gedicht en wijst naar de wolken weet van de dichter die naast hem ligt Zoveel als de peuter die voor het eerst voor een spiegel staat weet van de peuter die daar voor hem staat Zoveel als de veroordeelde die in zijn celmuur klopsignalen hoort weet van zijn buurman Zoveel als de vrouw die door de doptone het hartje niet hoort kloppen weet van haar ongeborene Zoveel als de oude koning op de dag van zijn troonsafstand weet van zijn liefste laatste dochter die niet zegt wat hij horen wil Zoveel als Penelope op het punt staande zichzelf weg te geven weet van de zwerende onbekende zwerver aan haar hof Zoveel als een explosievenzelfmoordenaar in de metrocoupé weet van het roodharige meisje met de koortslip dat zijn oogopslag niet zoekt Zoveel als de enige zoon na het vallen van het mes weet van de kermende vader die hem leek te zullen kelen Zoveel en nog wel meer heb ik van u geweten Ik wist van u kortom heel veel zij het altijd nog minder dan de kerkvader toen die in zijn Belijdenisen schreef dat als u tegenover hem kwam zitten daar recht tegenover hem hij u zou vragen wanneer u kwam. - Willem Jan Otten, uit: 'Gerichte gedichten', Van Oorschot, 2011 | 10-12-11 | Gratis | Bekijk in iTunes |
|
3 |
Een langzaam buigen (VersSpreken #8) | Is het een stilstaande foto, het titelloze gedicht waarmee Erik Lindner zijn vierde bundel Terrein (De Bezige Bij, 2010) opent? Of bevat het meer beweging in ruimte én tijd dan op het eerste gezicht lijkt? In de achtste aflevering van VersSpreken het antwoord, in een gesprek dat bijna net zo langzaam buigt als de bomen, weg van de kust. Met naast vaste panelleden Matthijs Ponte en Joost Baars schrijver en beeldend kunstenaar Miek Zwamborn, en Lieke Marsman, die met haar bundel Wat Ik Mijzelf Graag Voorhoud (Van Oorschot, 2010) niet alleen de winaar was van de C. Buddingh'prijs (ten tijde van de opnames overigens nog 'genomineerd'), maar ook de Liegend Konijn Debuutprijs en de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs binnensleepte. --------- Bomen buigen weg van de kust voor het huis schuift een steiger de rechte gevel en rechte steiger zijn bomen die naar je wuiven het huis vanuit een rijdende tram helt in de wind die van zee komt je buigt je hoofd onder de steiger kijkt naar buiten als je thuis bent. - Erik Lindner. (uit: Terrein, De Bezige Bij, Amsterdam 2010) | 6-7-11 | Gratis | Bekijk in iTunes |
|
4 |
Leve onze marine (VersSpreken #7) | Te lang bleef u verstoken van een nieuwe aflevering van VersSpreken, maar nu is het dan eindelijk zover: aflevering #7 is online. Hij werd opgenomen voor een klein en aandachtig publiek bij Boekhandel van Rossum in Amsterdam. Onderwerp: het gedicht Leve onze marine van Gerard Reve, voor het eerst gepubliceerd in 1966 in diens boek Nader tot u. Het gesprek gaat over de Reve-receptie in Nederland, over s**s, liefde, religie en uiteindelijk - hoe kan het ook anders - over ironie. VersSprekers te gast zijn Henk van der Waal en Jeroen van Rooij. In het gesprek wordt gerefereerd aan een radiointerview met Reve door Ad Franssen. Dat interview is hier na te luisteren. Ook wordt gesproken over het gedicht Voor eigen erf, en over de documentaire die Andere Tijden aan dat gedicht wijdde. Die documentaire vindt u hier. - Leve onze marine Per trein op weg naar huis, zoek ik vergetelheid in bier, maar kan, wat komen moet, niet meer bezweren: reeds na twee haltes stapt hij in, tenger matroos, met stoute billen, verlegen en brutaal. Met oortjes. Donkerblond. Wanneer ik ooit nog rijk word gaat hij elke dag met mij de stad in om van mij te drinken wat hij wil: 'dit is mijn bloed'. En elke mooie h**r die hij wil hebben wordt door mij betaald: 'dit is mijn lijf'. Ik zou zo graag erbij zijn, schat, maar niet als jij je schaamt: dan hoeft het niet, en zal ik je nooit zien, verborgen naakt in trui en broek, verheven ruiter, aanbeden Dier, lief Broertje van me. - Gerard Reve, 'Leve onze marine', uit: Verzamelde gedichten, De Bezige Bij, Amsterdam 1986. http://www.nadertotreve.nl/pl/reve_kat_memo.jpg | 16-5-11 | Gratis | Bekijk in iTunes |
|
5 |
Live: twee stemmen en een klok (VS #6: Helene Gelens) | Het is alweer een tijdje geleden, maar op 16 april j.l. kwamen wij en enkele tientallen van onze luisteraars bijeen in Perdu voor de opnames van de eerste VersSpreken met publiek. Het werd een gedenkwaardige avond, waar Hélène Gelèns haar gedicht Gedicht voor twee stemmen en een klok voorlas, en waar VersSprekers Erik Lindner, Matthijs Ponte, Joost Baars en debutante Maud Vanhauwaert een gloedvol gesprek hadden over de biologische klok, vrouwelijkheid, lichamelijkheid, voordrachtspoëzie, compositie en nog veel meer. Het gedicht van Hélène Gelèns is in verband met de voor internet lastige bladspiegel niet in dit postje te lezen, maar hier te downloaden. Het is ook te lezen in haar tweede bundel zet af en zweef die dit voorjaar bij Uitgeverij Cossée verscheen. VersSpreken met publiek is ons goed bevallen. Deze eerste keer zal zeker niet de laatste zijn. | 12-7-10 | Gratis | Bekijk in iTunes |
|
6 |
voor de hond van willy vandermeulen (VersSpreken #5) | In de vijfde aflevering van VersSpreken een gesprek over het gesprek. Met een hond. Een gesprek over het snuffelen aan de dood en volbloedigheid. Over vriendschap en de onsterfelijkheid van de ziel. Onderwerp is het gedicht 'over de hond van willy vandermeulen' uit de bundel omdat ik ziek werd van de Vlaamse dichter Bart Meuleman. VersSprekers van dienst zijn Hélène Gelèns, Erik Lindner, Mustafa Stitou en Joost Baars. De tune van deze aflevering is wederom van Jose Travieso, en komt van zijn album Tunguska, dat hier gratis te downloaden is. - voor de hond van willy vandermeulen toen willy stierf getracht de hond van willy uit te leggen wat er gaande was. wispelturige reacties. desinteresse (vaak); uitzinnige woede (soms); weigering om de neus in de lucht te s****n en te ruiken (onophoudelijk). onrustwekkende sprongen. hem bij de kop vastgepakt, in de ogen gezien en alle woorden herhaald, ik benadruk, alle woorden herhaald die nodig waren voor een goed begrip. de ogen glommen, zuiver donkerbruin. we zouden kunnen zeggen: hier luistert de ziel van het dier. zeker wisten we het niet. omdat de tijden waren veranderd en ook het laatste waarin we als volbloed idioten hadden geloofd van het ene op uur op het andere in rook verdwijnen kon, zomaar nergens heen. - Bart Meuleman, 'voor de hond van willy vandermeulen', uit: omdat ik ziek werd, Querido, Amsterdam, 2007. | 20-5-10 | Gratis | Bekijk in iTunes |
|
7 |
Het gebouw van Mark Insingel (VersSpreken #4) | We gaan zuidwaarts in de vierde aflevering van VersSpreken en komen aan bij Mark Insingel, de grote maar zeker in Nederland altijd een beetje obscuur gebleven Vlaamse dichter die bekend werd met zijn als concrete poëzie bestempelde gedichten in bundels als Perpetuum Mobile (1969), Modellen (1970) en Posters (1974). Het titelloze gedicht dat in deze aflevering besproken wordt, heeft minder visueels, maar is daarom niet minder een constructie. Het komt uit de bundel Het is zo niet zo is het (1978), en staat onder aan deze post te lezen. VersSprekers Hélène Geléns, Samuel Vriezen, Matthijs Ponte en Joost Baars verkennen de ruimte die de constructie schept en buigen zich over de vragen die het oproept, waaronder: hoe politiek is het gedicht op te vatten? En is er ontsnapping mogelijk uit het brandende gebouw en uit de cirkel van macht en machteloosheid? Wie zijn het die het gebouw uiteindelijk betreden om zich om de lichamen te bekommeren? KommaPunten: Beckett's Happy Days door Leny Breedveld, Schijnheilig,The Kenning anthology of poets theatre,Rondo in vier delen uit Antjie KrogsLijfkreet, en het essayCircles van Ralph Waldo Emerson. Aflevering #4 is hier te downloaden, en hierboven online af te spelen in de player. Check rechts voor de iTunes-link, en vergeet niet op ons te stemmen voor de Nederlandse European Podcast Awards. De opname van de voordracht van Insingel werd gemaakt op 1 mei 2009 in Perdu in Amsterdam, tijdens de presentatie van de bloemlezingHotel New Flanders, die verscheen bij het Poëziecentrum in Gent. De tune van deze aflevering is van Jose Travieso, en komt van zijn album Tunguska, dat hier gratis te downloaden is. Hieronder volgt het besproken gedicht. - In het zwaarbewaakte gebouw is de voltallige raad in spoedzitting bijeen terwijl buiten de atmosfeer tot het uiterste gespannen is. In het zwaarbewaakte gebouw wachten de gedetineerden op de afloop der gebeurtenissen terwijl buiten de atmosfeer tot het uiterste gespannen is. In het zwaarbewaakte gebouw worden de leden van de raad onder biezonder sterke druk gezet terwijl buiten de atmosfeer tot het uiterste gespannen is. In het zwaarbewaakte gebouw worden radeloos de folteringen opgedreven terwijl buiten de atmosfeer tot het uiterste gespannen is. In het zwaarbewaakte gebouw kunnen de raadsleden alleen het uitzichtloze van de situatie onder ogen zien terwijl buiten de atmosfeer tot het uiterste gespannen is. In het zwaarbewaakte gebouw zijn de veiligheidsagenten, de bewakers en de beulen dodelijk vermoeid terwijl buiten het onweder losbarst. In het reeds brandende gebouw spelen zich hartverscheurende tonelen af terwijl buiten het onweder woedt. In het uitgebrande gebouw is men bezig met de vele lijken te identificeren terwijl men buiten duizenden nieuwgierigen op afstand houdt. - Mark Insingel, uit:Het is zo niet zo is het (Jimmink, Amsterdam 1978) | 14-2-10 | Gratis | Bekijk in iTunes |
|
8 |
Het wonderei van Rodaan Al Galidi (VersSpreken #3) | Hoe populair hij ook is, Rodaan Al Galidi is een van de meest raadselachtige dichters in Nederland. Zijn laatste bundel Digitale Hemelvaart, die in het najaar van 2009 verscheen, lijkt helderder dan ooit, maar zijn werk blijft in al zijn begrijpelijkheid ongrijpbaar.Hélène Gelèns, Rozalie Hirs, Joost Baars en Matthijs Ponte doen een poging in de derde aflevering van VersSpreken. Het gedicht: Het wonderei van Rodaan Al Galidi. Een gesprek over kunstenaarschap, illegaliteit, mensenrechten en Rodaan Al Galidi (de dichter of de mens?). KommaPunten over Douglas Kearny, www.russianpoetry.net, Sonic Acts en de 30+30 Dichtersmarathon. En wie verder wil lezen sturen we graag door naar de Reactor, waar een stuk van VersSpreker Samuel Vriezen staat over de bundel Digitale Hemelvaart. De foto's bij deze post zijn gemaakt door Liza de Rijk. De tune bij deze aflevering is het nummer Mante van Mischa Pex. - Het wonderei van Rodaan Al Galidi Normaal gesproken leg ik mijn gedachten op papier, maar twee weken geleden legde ik een ei. Uit respect voor mijn gedachten en wat eruit kon komen, bouwde ik een nest in de hoek van de kamer en zat op het ei. Vrienden en collega's geloofden niet dat ik een ei uitbroedde. Ze dachten dat ik mijn wereld niet wilde verlaten. Hoe lang zal mijn broeden duren? Hopelijk niet een leven lang. Wat komt eruit? Hopelijk geen mens. - Rodaan Al Galidi, uit: Digitale Hemelvaart, Meulenhoff 2009 | 7-1-10 | Gratis | Bekijk in iTunes |
|
9 |
Vergeefse achtervolgingen (VS #2: Toon Tellegen) | Voor zover we bij VersSpreken nog dachten dat Toon Tellegen eenvoudige poëzie schrijft, zijn we daar na het opnemen van deze aflevering (VS#2) van teruggekomen. Jan-Willem Anker, Edwin Fagel, Matthijs Ponte en Joost Baars bespraken een gedicht uit Tellegens laatste bundel Stof dat als een meisje, en slaagden er niet in het gedicht te temmen. Niet dat er niets wordt gezegd: Genesis 32, The Matrix, pokeren, Robert Crumb en Roadrunner komen voorbij. Maar ieder antwoord roept uiteindelijk meer vragen op - alsof het gedicht de VersSprekers altijd een stap voor blijft, net als Roadrunner Wile E. Coyote. Maar hoe vergeefs de achtervolging ook, ze is niet zonder zegeningen. Luister naar VersSpreken #2, over onderstaand gedicht van Toon Tellegen. (Luister hierboven in de player, via iTunes, of door het bestand rechtstreeks te downloaden via "download" hierboven) * Een man vond een engel, ergens achteraf, laten we vechten, zei de man, dat is goed, zei de engel de man vocht met hem, behaalde een overwinning op hem, verscheurde hem, veegde hem op, gooide hem weg, boende de vloer tot er geen spoor meer van hem over was, wreef in zijn handen en dacht niet meer aan hem en de engel glimlachte en tilde de man op, tussen twee vingers, bekeek hem met verbazing en ook enige ontroering, liet hem in een afgrond vallen en de man viel en viel, terwijl hij dacht dat hij liep en dat het zomer was en dat de toekomst hem veel beloofde. - Toon Tellegen, uit Stof dat als een meisje, Querido, Amsterdam 2009 De tune bij deze aflevering is geknipt uit het nummer Bikkelhard van het duo Das Punkt. | 15-12-09 | Gratis | Bekijk in iTunes |
|
10 |
Thomas Mohlmanns vadermoord (VS #1) | Het is een titelloos gedicht uit de bundel Kranen open van Thomas Möhlmann, dat de aanleiding vormt van de eerste aflevering van de podcast VersSpreken. Een wonderlijk gedicht, waarin een zoon zijn vader terecht wijst, vraagt zijn tanden te laten zien en zijn pap kauwt. Of kauwt hij op zijn vader? Terwijl de regen steeds harder op het dak hamert, spreken dichters Erik Lindner, Samuel Vriezen, Matthijs Ponte en Joost Baars over tango, tanden, kiezers en vadermoord. De PvdA komt voorbij. De kloof. De revolutie. Luister hierboven in de player naar het gesprek, of download de podcast hier (rechtermuisknop, opslaan als). Hieronder volgt het gedicht op schrift. * Kom vadertje laat je tanden zien, niet je voortschrijdend inzicht: ik moet in je gelijk kunnen wonen, echt ik ben blij je tevreden te zien, dat je dingen hebt neergezet die niemand je meer afneemt wil niet zeggen dat alles er mooier op werd alleen je eigen wereld is maakbaar niet die waarin ik je een kleinkind geef en ik wil daarover met je kunnen praten vader laat dus je tanden weer eens zien, steeds dommere mensen krijgen steeds meer gelijk en natuurlijk zijn het kiezers maar waarvan jullie bouwden een prachtig paleis pa op een drassige bodem, ook ik geloof in goede bedoelingen maar steeds meer nog intussen in tanden eet mijn pap nog met dezelfde lepel maar kauw tegenwoordig voor ik slik: niet je mening van vanavond niet je wijsheid met de jaren. Je tanden. - Thomas Möhlmann (uit de bundel "Kranen open", Prometheus 2009) n.b.: de tune van deze aflevering is het nummer "Resonance" van de Franse artiest Mindthings, en verkregen via een creative commons licentie via Jamendo. | 25-11-09 | Gratis | Bekijk in iTunes |
| Totaal: 10 afleveringen |
